"Usurbil, herri zaintzailea"

"Gaurkoan, mugarri bat ezartzera goaz"

Noaua Aldizkaria 2025ko mar. 30a, 10:48

"Usurbil, herri zaintzailea" mamiz betetako ekitaldia egin dute larunbat honetan Sutegin. Hitzorduari hasiera ematen lehena, Usurbilgo alkatea izan zen.

 

Ikusmina sortu du Usurbil zaintza eredua eraldatzeko egiten ari den bidearen erakusleiho izandako larunbat honetako "Usurbil, herri zaintzailea" ekitaldiak. Hitzorduaren aurkezle Gari Udabek hasieran zioen, atzo goizean zehar Sutegin etenik gabe planteatu asmo zuten galdera; "nik nolako zahartzaroa izan nahi dut?". Galdera horri lotuta zioenez, "espero dugu konbentzituta ateratzea ekitaldi honetatik, gaur aurkeztuko dugun hau izan daitekeela bidea" .

Ekitaldian hitza hartzen lehenengoa Usurbilgo alkate Agurtzane Solaberrieta Mesa izan zen. Hitzorduak piztutako ikusmina nabarmendu zuen hasteko, aretoa jendez betea ikustea pozgarritzat jotzearekin batera.

Mugarriz mugarri garatzen doa Usurbil, herri zaintzaileagoa izateko bidea. Alkateak berak 2022an eginiko Zaintza Azoka ekarri nahi izan zuen gogora. Mende honetako gizarte erronka nagusietakoa den zaintza eredua eraldatzeko "ekosistema bat eraiki eta martxan jartzeko asmoa" agertu zuten orduko hartan. Une hartan bertan, "jakitun ginen, nekez eragin genezakeela lan-merkatuan, baina arlo komunitarioan eta batez ere arlo administratiboan eragingo duen eredu berri bat eraiki eta martxan jarri nahi genuen, justizia sozialean eta ongizate komunitarioan oinarritutakoa".

Eraldaketa prozesu horrek, "iraupen luzeko zaintzen sostengarritasuna bermatu asmo duen tokiko ekosistema bat eraikitzea zuen helburu", Usurbilen erroturikoa, oinarri komunitarioa izango zuena,   "zaintza beharra duten pertsonak eta zaintzaileen zaintza erdigunean jartzeko bokazioa" izango zuena eta, ondorioz, "etxeetara begira egon edo etxean bezalako alternatibak eta ekipamenduak" eskainiko zituena.

Bizi-planak
Ordutik hiru urte igaro dira eta tarte honetan, ordurako herri honek diseinatua zuen Usurbil zaintzaileagoa eraikitzeko bide-orri horren baitan, "gaurkoan, mugarri bat ezartzera goazela esango nuke", nabarmendu zuen, "zaintza ereduaren eraldaketa eta hori ahalbidetzen duen ekosistema eta gobernatzeko modua aurkeztera gatozelako; zerbitzu soiletan oinarritutako arreta eredutik pertsona bat, bizi-plan bat" ardatz duen eredura igarotzea ahalbidetuko duena hain zuzen, jada inplementatzen ari direna.

Haren oinarri nagusiak azaldu zituen alkateak. Batetik, "zaintza edo babes gehigarria behar izateak ez duela esan nahi babesgabe gaudenik eta erabaki ezin dugunik eta ondorioz, ezin ditugula zaintza behar duten pertsonak denak berdin tratatu". Ondorioz, ezinbestekotzat jotzen ditu pertsona bakoitzaren erabaki eta nahiak aintzakotzat izan eta "pertsona bakoitzari egokitutako eta modu parte hartzailean osatutako bizi planak eskaintzea".

Bestetik, "guztiok dugu zaintzarako eskubidea baina ez beste pertsona baten eskubideen kaltetan". Beraz, zaintza lanei prestigioa ematea ezinbestekotzat jo zuen alkateak, zaintzaileen lan-baldintzak duintzea. "Zaintzak emakumeen ardura esklusiboa izateari utzi behar dio". 



Bizi osorako etxebizitzak
Eraldaketa hau gauzatzeko hainbat egitasmo ari dira bideratzen. Bizi-planena litzateke bat, baina horrez gain, badituzte gehiago eskuartean; Matiak Udalarekin sinatutako lankidetza hitzarmenari esker, Egurtzegin eraikitako bizi osorako sei etxebizitza esaterako. "Lau udalak eskainiko ditu". Egun, bertara bizitzera sartzeko baldintzei eta pisuon esleipen moduari buruzko ordenantza osatzen ari da Udala.

Bizilekuotan, zaintza behar dutenak eta haien bizikide eta era berean zaintzaile afektibo edo profesionalak elkarrekin bizi ahalko dira. Modu horretan, "kolektibo horri erantzun habitazional bat" eman nahi diote. Hala jasoa du Udalak Usurbil herri tentsionatu gisa izendatzeko (eskaera Eusko Jaurlaritzari helarazi diote aste honetan), hiru urterako egin behar izan duten etxebizitza plangintzan. "Zaintzaren zeharlerrotasunetik diseinatu dugu, etxebizitza politikak ere diseinatu behar dira kolektibo horren beharrei erantzun ahal izateko" eta.

Etxez-etxeko zerbitzua eta Hurbilduz
Horrez gain, etxez-etxeko zerbitzua bizi-planen logikara ekartzeko berrantolaketa lanetan dihardutela ere gaineratu zuen alkateak, langileen lan-baldintzak duintzeko. Azkenik, "Hurbilduz programa" nabarmendu zuen; "bakardade egoera hauskorrean dauden herrikideen integrazio komunitarioa ahalbidetu nahi duen proiektua".

"Ez dut zalantzarik eskutik jarraituko dugula""
Eraldaketa prozesu honetako bidelagunak eskertu nahi izan zituen ekitaldi hasieran: Matiako lantaldea, Emagineko kideak "zuen ekarpen feministagatik. Izan ere argi dugu; eraldaketa hau begirada feminista eta antiarrazistatik egiten dugu edo bestela ez da eraldaketa integrala izango". Horrez gain, eskerrak eman zizkien baita ekosistemako lantaldeetako kideei, "elkarlan horrek ere ahalbidetu duelako gaurko eguna"; tartean, Foru Aldundia eskertu zuen baita, "Gipuzkoa HerriLab" estrategia abiatu, "herrien arteko elkarlana sustatu eta Usurbilen egiten ari garen bidean bidelagun izateagatik. Tokiko ekosistema eta proiektu hauek ezinbestekoa dute elkarlan hori".

Baina bereziki udal gizarte zerbitzuetako lantaldea goraipatu nahi izan zuen, "zuen lan, ordu, ahalegin eta gogorik gabe hau ezinezkoa izango zelako. Benetan nabarmendu nahi nuke, zer nolako zortea eta luxua duen Usurbilgo herriak dugun gizarte departamenduarekin. Gizarte arrakalak ugaritzen ari diren honetan, badakit zer nolako presioarekin egiten duten lan eta gainera askotan gutxietsia izaten da. Gisa honetako proiektuak aurrera eramateko lidergotza politikoa ezinbestekoa da, baina lidergotza teknikorik gabe ere hau ezinezkoa da. Usurbilen zorionez hori ziurtatua daukagu, eskutik aritu gara eta ez dut zalantzarik eskutik jarraituko dugula".